De toekomst van radio is video

Vanwege het succes van de vorige column over het doodvonnis van radiodeejays, leek het me goed er nog een paar zinnen aan te wijden. Met name binnen de radiowereld, die als zeer innovatief bekend staat, werd de column zeer goed ontvangen en begrepen. Echt, iedereen zag zelf ook wel dat het medium radio sterk verouderd, sterk gefragmenteerd en sterk geformatteerd is. Dat de traditionele radio deejay hiermee ten dode opgeschreven is, leverde vele positieve reacties op. De radiomensen kwamen stuk voor stuk op de proppen met goede inhoudelijke argumenten dat de radio inderdaad stuk is, ze waren dat helemaal met mij eens.

Rámon Verkoeijen

Ook zagen radioliefhebbers heel goed in dat het niet om de persoon Rámon ging, maar dat het net zo goed Sophie, Stephan, Menno of Niek had kunnen zijn. Allemaal mensen die zonder problemen over straat kunnen, omdat niemand ze herkent. Het zijn de radiodeejays die zich nagenoeg uitsluitend begeven op alleen de radio, het medium dat de afgelopen zeven jaar in dagbereik een miljoen luisteraars heeft verloren. Ook luisteren er dagelijks meer jongeren niet dan wel naar de radio. Maar niets aan de hand hoor mensen, gewoon lekker doorlullen tussen die plaatjes.

Beeldbepalende gezichten

Marieke, Bram of Armin zijn namen die wel een belletje doen en zien rinkelen. Er komt gelijk een beeld van hun gezicht in je op. Ja, ze zijn op de radio maar kunnen veel meer. Je kent ze als mensen met een echt talent die ook op televisie, social media en events een massaal publiek trekken. Toevalligerwijs zijn het deze gezichten die zich via radio ook op het leidende Q-Music laten horen. Daarmee is het station actueel en relevant.

Creativiteit van een notaris

Het is eigenlijk ongelooflijk dat de radiostations in het algemeen de creativiteit van een bejaarde notaris tentoonspreiden. We hebben al een Top 2000. Zullen we een Top 1000 doen? Nee een Top4000 is er nog niet! Of een Top500? Het lukt de radiodirecteuren niet buiten hun radio muurtjes te koekeloeren en het allesbepalende scherm eens verder te onderzoeken. De schermen en schermpjes waar echt iedereen dagelijks mee interacteert. Waarom is de online succesformule van Carpool Karaoke bijvoorbeeld niet door een radiostation bedacht? Of waarom is Pass the Mic van DJ Cassidy in coronatijd niet door radiomakers gedaan? Laat staan dat ze jaren geleden op de proppen kwamen met een Spotify of Itunes model. En niet pas als het al te laat is. Zelfs de meest populaire podcasts komen niet van een radiostation. Waarom zijn de radiostations niet met Clubhouse gekomen om via het scherm echt contact met hun luisteraars te maken. En als Clubhouse er dan is, waarom zijn de radiostations zo laks met het creëren van een plek daarop? En zo kunnen we nog wel even doorgaan.

Helemaal opnieuw beginnen

De meeste radiomakers zijn zo verliefd op hun eigen radiodingetje dat ze stekeblind zijn geworden voor vernieuwing. Hun vleugels worden steeds kleiner, het worden loopvogels. Radio wordt de Dodo. Opgevreten door digitale varkens en ratten. Mijn collega Boris Nihom deed een goede suggestie na de vorige column. Waarom gaan die mensen niet eens bij elkaar zitten met een lege A4. En dan opschrijven wat radio zou moeten zijn als je het vandaag helemaal opnieuw mag uitvinden? En dan zou zomaar kunnen blijken dat de toekomst van radio niet audio maar video is.

Column Adformatie, 8 maart 2021

De radio deejay is morsdood

ámon Verkoeijen is terug. Wie? Enkele weken geleden berichtten werkelijk alle media dat Rámon Verkoeijen terug is op 3FM. Van Nu.nl tot RTL Boulevard, van het AD tot De Limburger. Wat heb ik gemist? Ik vroeg wat om me heen. Wie is Rámon Verkoeijen? Niemand kon het me vertellen. Op het Instagramaccount van Rámon Verkoeijen ging het vooral om Rámon Verkoeijen. Op elke foto is Rámon Verkoeijen zelf te zien met nietszeggende boodschappen.

Na wat online speuren was te lezen dat Rámon Verkoeijen in 2002 als radio dj begonnen is bij Radio Venray. En dat is gelijk het hele probleem van Rámon Verkoeijen. Radio dj’s die in deze eeuw begonnen zijn, komen via het medium radio niet meer boven het maaiveld uit. Inmiddels is radio volledig geformatteerd, waardoor dj’s nietszeggende opvulling zijn geworden tussen plaatjes door. Naast de dwangbuis van het format speelt ook de enorme fragmentatie een rol. Rámon Verkoeijen zal met een paar uurtjes op 3FM, dat een zenderaandeel heeft van 3 procent, een grote onbekende blijven.

Jongeren haken af

Een andere zwaarwegende factor die meespeelt, zijn jongeren en radio. In de vorige eeuw produceerde de jongerencultuur bekende radio-iconen als Jeroen van Inkel, Adam Curry, Edwin Evers, Rob Stenders en Erik de Zwart. Echte radio dj’s. Voorgebracht uit radiopiraten of lokale omroep. Ze deden in de basis niets anders dan plaatjes aankondigen. En soms mochten ze een muziekprogrammaatje op televisie doen. Deze dj’s konden nog het verschil maken voor het marktaandeel van een radiozender. Daar vlak achteraan kwam nog de generatie van onder meer Giel Beelen en Gerard Ekdom die door Serious Request ook nog wat roem vergaarde. Iedereen die daarna nog radio dj werd, is een Rámon Verkoeijen.

Het probleem is dat de jongeren die radiohelden vereerden, zijn afgehaakt. Het dagbereik onder tieners liep de afgelopen zeven jaar alleen al terug van grofweg 60 naar 40 procent. Voor de twintigers is het dagbereik ook net zo hard afgekalfd als het ijs op de poolkappen. Laat staan als je de analyse over dertig jaar zou gaan maken.

Talent op de radio groeit op in sociale media en op televisie

De talenten die van vandaag de dag opvallen en succesvol zijn op radio zijn geen radio dj. Marieke Elsinga die mede de ochtendshow van het meest succesvolle radiostation QMusic presenteert, is geen dj. Ze is een entertainer die bekendheid verwierf bij RTL Late Night en weet ook Instagram te bespelen met ongeveer een half miljoen volgers. Ook Bram Krikke is geen radio dj, maar werd eerst groot op Youtube en Instagram waar hij bijzondere content maakt die hem een miljoen volgers oplevert. Dat is een groter bereik dan hij met zijn radioprogramma op QMusic scoort. En dat zijn er heel wat meer dan de 13.000 die zitten te kijken naar de postzegel van Rámon Verkoeijen. Ook Wilfred Genee is een exponent van een nieuwe lichting radiopresentatoren.

Kortom, de mensen op radio van nu hebben een echt talent om mensen te vermaken. Ze zijn een personal brand die radio als slechts een van de kanalen zien om publiek te bereiken, naast sociale media en televisie. Elsinga en Krikke hebben tegenwoordig mensen met minder talent, ook wel radio dj’s genoemd, naast zich zitten voor de techniek. De radio dj van weleer is morsdood. En hij heet Rámon Verkoeijen.

Column Adformatie, 14 januari 2021

Social Media en verkiezingen

Zijn sociale media afgeschreven?

Sociale media kunnen op de schroothoop. Althans, als je de berichten van de afgelopen tijd mag geloven. Iedereen heeft bijvoorbeeld de mond vol van The Social Dilemma. Over de negatieve gevolgen van algoritmes. Niet over de positieve. We kijken wel allemaal Netflix.

Andere berichtgeving gaat over het verhuizen van sterren van sociale media naar een eigen platform om meer controle over data en inkomsten te krijgen. Zoals Lil Kleine die een eigen app is begonnen. Maar dat doet hij niet zonder zijn achterban van 1,7 miljoen volgers op Instagram los te laten. Want zonder de toestroom uit Instagram zouden er net zoveel mensen in de rapper app zitten als in zijn feestcafé Het Lammetje momenteel.

Tot slot komt er nog het bericht van Newcom waarbij de brede groep Nederlanders het meeste vertrouwen heeft in nieuwsvoorziening via traditionele media en overheid. Sociale media komen er slecht uit, terwijl ze een enorm bereik hebben onder jonger publiek.

De P van Persoon

Dus rijst ook de vraag in hoeverre sociale media straks een rol kunnen spelen bij de verkiezingen. Communicatiestrateeg Schinkelshoek zegt hierover in het FD dat Persoon en Programma belangrijker zijn dan de P van Presentatie. In de praktijk lijkt met name de Persoon belangrijk te zijn. Personalities als Rutte, Baudet, Klaver en Wilders zijn vele malen groter in bereik op sociale media dan hun partij. Opvallend is dat de christelijke partijen naast dat ze geen kerken meer vol kunnen lullen, ook de sociale kanalen niet vullen. De leiders van regeringspartijen als Segers en De Jonge leggen het dik af tegen hun opponenten.

Maar met die P van Presentatie is het met name treurigheid troef. De videocontent op de sociale kanalen heeft jarenvijftigtitels als Studio SGP, het FVD Journaal of het SP Journaal. Dat nodigt jonge kijkers niet echt uit. Qua kijkcijfers is Wilde Ganzen nog een tophit vergeleken met deze partijformats. CDA probeert nog iets meer te formatteren met Terpstra Bouwt Door. Ook Groen Links probeert met &Jesse zoiets. Maar zelfs met Anna Nooshin trekt Jesse Klaver net zoveel kijkers als Ajax in de Arena vandaag de dag.

It is the content, stupid!

Sociale media hebben meer bereik en frequentie dan welk medium dan ook. Maar de kunst zit hem voor de partijen in goede content maken. Er is meer entertainment nodig om toekomstige kiezers te vangen.

Daar zouden partijen professionals van Talpa of Endemol kunnen bijhalen. Dan zou het grote stemfestijn rondom Baudet de titel I Can See Your Voice hebben gekregen met dito show en kijkers. Ook Het Jachtseizoen zou een prima format zijn om stemmers kennis te laten maken met het gedachtengoed van Forum voor Democratie.

Ik hoor u lachen. Maar Kanye West, met 31 miljoen volgers op Twitter, heeft zich al gemeld als kandidaatpresident voor 2024. Voor we het weten is Lil Kleine straks minister president van Nederland.

Column Adformatie, 4 december 2020

Influencers en clini clowns

Het is toch wel heel grappig om week in week uit de traditionele media te zien spartelen als het om influencers gaat. Eerst vonden ze het wel fijn om Famke Louise even neer te sabelen zonder verder na te denken. Nu springen journalisten en het verkoopgenre weer bovenop het concurrerende verdienmodel vanwege een aantal regels die zouden gaan gelden, maar nog geeneens helemaal uitgekristalliseerd zijn. Je zou toch zeggen dat ze zich drukker zouden moeten maken om hun eigen digitale transformatie in plaats van het blindstaren richting influencers?

Professionalisering

Gelukkig weten professionele influencers als Dylan Haegens en Giel de Winter precies wat er gaande is. Deze mensen checken gewoon de feiten en de juiste uitwerking bij instanties als Het Commissariaat van de Media en de Stichting Reclamecode. Zij zijn niet bang. Ze zien regelgeving juist als verdere professionalisering van hun categorie. Je moet het kaf van het koren scheiden, maar deze branche is echt volwassen aan het worden.

Influencermarketing onderzocht

We hoeven dus niet naar de cliniclowns van de traditionele media in het meningencircus op sociale media te luisteren als het gaat om de inzet van influencers. Want dankzij de onlangs helaas overleden Giep Franzen bestaat het SWOCC en die hebben in 2018 een gedegen onderzoek gedaan naar het effect van influencer marketing. Het is geen hype. Maar een serieus instrument. In de publicatie is te lezen dat er verschillende benaderingen zijn om influencers in te zetten. Bijvoorbeeld een reclamebenadering of een relatiemanagementbenadering.

Ook is hier heel goed in terug te lezen voor welke soort merken influencer-marketing effectief is in te zetten. Influencer-marketing maakt deel uit maakt van de algehele marketingstrategie van een merk, met geïntegreerde doelstellingen – cognitief, affectief en gedragsmatig –, en wordt toegepast in combinatie met andere kanalen. Ook lezen we daarin dat betrokkenheid belangrijker is dan bereik en dat creatieve vrijheid cruciaal is. Dat de match tussen influencer en product en merk optimaal moet zijn. En nog veel meer. Ten slotte staat er ook heel duidelijk dat het momenteel vooral ingezet wordt voor jongeren en millennials.

Generatiekloof

En hier zien we gelijk het probleem. Columnisten en verkopers van traditionele media, over het algemeen 40-plus, ofwel kijkend met ouwe-lullen-ogen, vinden het maar al te leuk te schrijven over het toontje waarop Famke-Louise praat of dat je ze maar beter niet in kan zetten. Volgens sommigen is deze generatiekloof ook de oorzaak van de ondergang van Katzenberg met Quibi. Kijk dus even lekker naar jezelf en naar de feiten. We mogen God op onze blote knieën danken dat Giep de wetenschap in de reclame heeft gebracht. Ik zou alle bellenblazers in ons vak daarom willen adviseren lid van het SWOCC te worden en de publicaties te lezen, alvorens op Trumpiaanse wijze eigen waarheden te verkondigen.

Column Adformatie, 13 november 2020

Diederik

Famke Louise en Diederik

Het is al even een tijdje geleden dat de traditionele media het monopolie op bereik verloren. En sindsdien vinden mediaverkopers van deze media het moeilijk te verkroppen dat jongens en meisjes via Instagram, Facebook, Tiktok en andere sociale media ook een deel van de budgetten van adverteerders voor hun rekening nemen.

Breed bulderende mediaverkopers als Willem-Albert Bol proberen vervolgens zelf sociale media in te zetten om te zeggen dat je je wel drie keer achter je oren moet krabben voordat je een ‘rondje influencers’ gaat kopen. Zo ook in het geval van Famke Louise, die meedeed aan de #ikdoenietmeermee actie.Advertentie

Dat was qua hashtag en mediaoptreden misschien niet briljant. Maar om dan met de kortzichtigheid van een garnaal te gaan roeptoeteren dat hier een grote les is te leren voor marketeers (die natuurlijk alleen ‘kwaliteitsmedia’ mogen inkopen), is opportunisme ten top.

Spreekbuis van miljoenen volgers

Want influencers als Famke Louise vervullen de rol van spreekbuis voor miljoenen volgers, veelal jongeren, die de kwaliteitsmedia maar boring vinden. En daarom worden ze door adverteerders ook vaak ingezet. Want ze beïnvloeden wel degelijk op een positieve manier hun achterban. En ja, er zitten natuurlijk ook een aantal gekkies tussen.

Zestigduizend likes

De enige die hier wel de goede bedoeling in zag was Diederik Gommers. Die deed namelijk als een van de weinigen wat elke marketeer zou moeten doen: luisteren en in gesprek gaan. Hij leerde dat je niet teveel angst moet zaaien en deze groep gewoon serieus moet nemen.

Gommers ging zelfs zo ver om een aantal dagen geleden een eigen Instagram account aan te maken. Gisteren plaatste hij een foto met een nieuw kapsel om er wat jonger uit te zien, want hij zit vanavond bij Jinek. In een dag meer bereik en bijna zestigduizend likes van een doelgroep die Gommers in de kwaliteitsmedia nooit had kunnen bereiken en beraken.

Famke-Louise heeft de ultieme job geklaard. Een grote les voor alle marketeers. Ze beïnvloedde een van de grootste coronabeleid beïnvloeders van Nederland.

Column Adformatie, 5 oktober 2020